In gesprek over eigenaarschap (1)

Hi Jess,
JE BENT NIET ALLEEN VERANTWOORDELIJK VOOR WAT JE ZEGT, 
MAAR OOK VOOR WAT JE NIET ZEGT. Maarten Luther.

In gesprek over eigenaarschap

‘Neem eigenaarschap!’ Dat houden we deelnemers en coaches vaak voor in het gesprek over eigenaarschap. Over je acties, de beloften die je doet, maar ook over je angsten en onzekerheden. Spreek het uit wanneer je bang bent dat je later op je woorden wordt afgerekend. Iets wat we bijna allemaal lastig vinden. Er lijkt zich een ware trend af te tekenen, want niet alleen in onze sessies komt het langs, meer dan tien opdrachtgevers tafelden het onderwerp ‘eigenaarschap’ de laatste maanden bij ons. Ze willen het zo graag terugzien bij hun medewerkers.

Onze eerste tegenvraag is natuurlijk standaard: ‘hoe heb je het voor elkaar gekregen dat het er nu onvoldoende is?’ Overbrengen wat je exact van iemand verwacht is lastig, en loslaten al helemaal. Maar het zette me aan het denken, er moest meer zijn. Ook ik struggle regelmatig met dit thema. Bijna altijd voel ik me volledig eigenaar van de opdrachten die ons worden toevertrouwd en zie ik dat ook bij onze collega’s. We zijn ‘on the ball’ en bereiken prachtige resultaten.

Maar het komt weleens voor dat het minder goed lukt. Ik doe mijn best in elk gesprek over eigenaarschap, voer de workshops met toewijding uit, maar het lijkt alsof ik achter de feiten blijf aanrennen. Het is wat stroperig en het geheel komt niet tot bloei. Als ik door de bril van eigenaarschap kijk waar dat in zit, merk ik dat mijn rol en toegevoegde waarde in deze situaties niet volledig duidelijk zijn. En dat ik dit onvoldoende bespreekbaar maak. Hmm… food for thought. Wat zouden de magische ingrediënten zijn voor eigenaarschap?

Een formule voor eigenaarschap

Eigenaarschap verlangen in hiërarchische organisaties, waar het eigendom vaak in handen van buitenstaanders of de top ligt, is ‘eigenlijk wat oneigenlijk’. Wat kun je dan toch doen om het zoveel mogelijk te bereiken? Ik heb allerlei bronnen geraadpleegd en kwam op de volgende formule:

1. INSPIREREN

Zorg dat het ‘waarom’ van de rol of taak duidelijk is: welke bijdrage heeft deze aan het grote geheel? Schets dit op een beeldende manier en laat degene die de rol gaat uitvoeren zoveel mogelijk bepalen hoe hij of zij dat gaat doen.

2. CONTRACTEREN

Dit is een term die we vaak gebruiken, en refereert aan ‘relatiecontracten’ die we in elke relatie sluiten. Maak zeer expliciet wat je van de ander verwacht en waar hij of zij ‘ja’ tegen zegt. Maak de waarde die de rol toevoegt aan het grote geheel expliciet en maak de voortgang  op een simpele manier zichtbaar op bijvoorbeeld een whiteboard.

3. REFLECTEREN

Complimenteer, benoem de positieve stappen die je waarneemt. Draag zelf ook verantwoordelijkheid af over jouw voortgang en geef inzicht in de ontwikkeling van het grote geheel. Wanneer je behoefte hebt aan verandering in gedrag van je medewerker, spreek dit dan TIJDIG uit en contracteer opnieuw.

Als ik deze formule loslaat op mezelf, is het mijn taak om mijn bijdrage aan die opdracht, die niet wil ‘flowen’, beter in kaart te brengen en het gesprek over eigenaarschap met de opdrachtgever met meer lef aan te gaan. Met andere woorden: verantwoordelijkheid nemen voor wat ik nog niet heb gezegd. Zo moet dat dan toch ook zijn met de leiders die we spreken en hun medewerkers?! Ik ben heel benieuwd naar jouw reactie op bovenstaande formule! Zullen we er de markt maar eens mee ingaan?